Sprinkhanen is zowel de naam van een Achterhoekse voetbalclub uit Nieuw-Dijk als van een insectenorde met ruim 50 soorten in Nederland. Dit artikel zet beide werelden naast elkaar — voor wie meer wil weten over v.v. Sprinkhanen en over de sprinkhanen zelf.

Opgericht: 1936 · Huidige klasse: Vierde Klasse (zondag) · Locatie: Nieuw-Dijk, Gelderland · Website: sprinkhanen.nl · Facebook: facebook.com/Sprinkhanen

De onderstaande tabel vat de belangrijkste feiten samen over zowel de club als de insecten.

Wie is de trainer van Sprinkhanen?

De actuele trainer(s) van v.v. Sprinkhanen zijn niet op een centrale, officiële plek terug te vinden. De clubwebsite vermeldt geen vaste staflijst, en informatie op competitiesites kan per seizoen verschillen. Wie op zoek is naar de headcoach of assistenten doet er goed aan rechtstreeks contact op te nemen via sprinkhanen.nl of de Facebook-pagina van de club.

Wie is de voorzitter van Sprinkhanen?

Net als bij de trainerspost is de exacte naam van de huidige voorzitter niet openbaar op een centrale plek terug te vinden. Volgens de clubinfo op de website zijn er meerdere bestuursfuncties, maar concrete namen voor 2025-2026 zijn niet eenduidig geverifieerd. De club is bereikbaar via het contactformulier op sprinkhanen.nl voor wie specifieke bestuursinformatie nodig heeft.

Welke soorten sprinkhanen zijn er?

In Nederland zijn volgens het nationale soortenregister 47 soorten sprinkhanen en krekels (Orthoptera) bekend, waarvan 4 als exoten worden beschouwd. Het Kenniscentrum Insecten (EIS-Nederland) meldt dat er inmiddels ruim 50 gevestigde soorten zijn, doordat de laatste decennia nieuwe soorten zijn binnengekomen. De recente zoekkaart van Thijs Maessen hanteert ook het streefgetal van ongeveer 50 soorten in Nederland.

De determinatietabel De Sprinkhanen van Nederland en België behandelt circa 60 soorten sprinkhanen en krekels, inclusief potentiële nieuwkomers. Een veldgids uit 2015 beschrijft zelfs 65 soorten, maar dat aantal kan inclusief zeer zeldzame waarnemingen zijn. Het Nederlands Soortenregister (Naturalis) houdt de officiële taxonomie bij.

Welke groepen sprinkhanen zijn er?

Het Nederlands Soortenregister verdeelt de Nederlandse sprinkhanen en krekels taxonomisch in vier hoofdgroepen: krekels en sabelsprinkhanen (langsprietigen) enerzijds, en veldsprinkhanen en doornsprinkhanen (kortsprietigen) anderzijds.

• Langsprietigen (Ensifera): Krekels en sabelsprinkhanen. Ze produceren geluid met een stridulatie-orgaan op beide voorvleugels.
• Kortsprietigen (Caelifera): Veldsprinkhanen (familie Acrididae) en doornsprinkhanen. Ze maken geluid door een kam op de binnenzijde van de achterdij langs een verdikte ader op de voorvleugel te strijken.

Gemeenschappelijk kenmerk van alle Orthoptera zijn de verdikte achterdijen en leerachtige voorvleugels, wat ze onderscheidt van andere insecten. De indeling in langsprietigen en kortsprietigen bepaalt hoe onderzoekers soorten determineren en groeperen.

Waar wonen sprinkhanen?

De Nederlandse sprinkhanenfauna is het soortenrijkst op hogere zandgronden zoals de Veluwe en het oostelijk Maasgebied, volgens het Nederlands Soortenregister. Veel Nederlandse sprinkhanen hebben een voorkeur voor halfopen, schrale graslanden en heide met soortenrijke gras- en kruidenvegetatie — habitats die onder druk staan door vergrassing, stikstofdepositie en intensieve landbouw.

• Graslanden en weiden met ruige vegetatie
• Heidegebieden met open zand
• Duinen en bermen langs wegen
• Tuin en moestuin (vooral in de zomer)
• Oevers en ruigtes bij water

De Rode-Lijstpublicatie van EIS (2012) specificeert per soort habitatvoorkeuren: open droog, open vochtig, ruigten of boom- en struikvegetaties. Van de 55 in Nederland waargenomen soorten zijn er 14 Rode Lijst-status toegekend, wat wijst op een verontrustende achteruitgang voor specifieke habitats. De afname van schrale, open habitats linked aan de teruggang van bedreigde sprinkhanensoorten.

Is een sabelsprinkhaan gevaarlijk?

De sabelsprinkhaan is in Nederland de grootste sprinkhaansensoort en kan bijten als die zich bedreigd voelt, maar dat bijten is niet gevaarlijk voor mensen. Volgens Wikipedia is de sabelsprinkhaan ongevaarlijk ondanks het forse formaat en de krachtige kaken. Wie in de Achterhoek of op de Veluwe wandelt, kan sabelsprinkhanen tegenkomen — laat ze met rust en geniet van hun aanwezigheid.

Wat is de geschiedenis van v.v. Sprinkhanen?

De amateurvoetbalvereniging Sprinkhanen uit Nieuw-Dijk voert haar oorsprong terug op voetbalactiviteiten in ‘den Diek’ vanaf 1922, toen de eerste club NDC onder leiding van meester Ponti werd opgericht, meldt de clubgeschiedenis op sprinkhanen.nl. De huidige vereniging Sprinkhanen werd in 1936 officieel opgericht, waarbij ook werd besloten de nieuwe clubnaam ‘Sprinkhanen’ te voeren.

V.v. Sprinkhanen begon in 1936 in de 3e klasse UVB, promoveerde snel en speelde van 1948 tot 1983 maar liefst 35 jaar onafgebroken in de KNVB-competitie. Dat is een respectabele periode voor een kleine dorpsclub in de Achterhoek. De club speelt op Sportpark De Meikamer in het dorp dat bestuurlijk bij de municipality Montferland hoort.

Vergelijkbaar is de situatie van De Graafschap, de profclub uit Doetinchem, die de bijnaam ‘Superboeren’ draagt. Beide clubs representeren de agrarische identiteit en nuchtere mentaliteit van de Achterhoek — een culturele band die verder reikt dan de naam alleen. De Graafschap-die-hards hebben de spottende bijnaam ‘boeren’ omarmd en omgevormd tot een geuzennaam, net zoals Sprinkhanen de lokale natuur in de clubidentiteit verankerde.

Wat is het programma van Sprinkhanen?

Voor het actuele programma van v.v. Sprinkhanen — komende wedstrijden, uitslagen en teamindelingen — is de clubwebsite de eerste bron. De vereniging heeft meerdere teams, waaronder het eerste elftal dat in de Vierde Klasse (zondag) uitkomt. Recente uitslagen en aankomende wedstrijden staan doorgaans op sprinkhanen.nl vermeld, en ook via sportplatforms als Sportlink zijn teamprogramma’s te raadplegen.

Uitslag Sprinkhanen

Recente uitslagen van v.v. Sprinkhanen zijn via de clubwebsite of competitie-apps te volgen. De club speelt in de zondagcompetitie van de KNVB en neemt het op tegen andere Achterhoekse clubs uit vergelijkbare klassen. Voor supporters en geïnteresseerden is het raadzaam de site regelmatig te checken voor updates.

Wat zeggen experts en bronnen?

“Het is weer sprinkhanentijd!” — Nature Today, over het begin van het sprinkhanenseizoen in Nederland.

“De sprinkhanen en krekels van Nederland zijn een overzichtelijke groep om te leren herkennen.” — Zoekkaart Sprinkhanen en Krekels (Thijs Maessen, 2023)

De veldguide ‘De Nederlandse sprinkhanen en krekels (Orthoptera)’ uit 2015 is een gezamenlijke uitgave van de Nederlandse Entomologische Vereniging, Naturalis en Kenniscentrum EIS. Voor wie serieus aan de slag wil met determinatie, is dit het moderne standaardwerk. De Europese veldgids beschrijft meer dan 300 soorten en biedt context voor de vergelijking met de Nederlandse fauna.

Het verschil tussen de 47 officiële soorten in het soortenregister en de ruim 50 gevestigde soorten volgens EIS-Nederland weerspiegelt een dynamisch biogeografisch proces: nieuwe soorten vestigen zich in Nederland, vooral door opwarming van het klimaat. Onderzoekers verwachten dat dit aantal de komende decennia verder zal toenemen.

Veelgestelde vragen